مقالهٔ زیر، مقدمهای بود که بر پروندهٔ لئو اشتراوس در شمارهٔ ۴۴ و ۴۵ کتاب ماه علوم اجتماعی، بخش اصحاب اندیشه نوشتم. ۱. لئو اشتراوس (۱۹۷۳-۱۸۹۹)، فیلسوف سیاسی و معاصر آلمانی-آمریکایی است. او در ۲۰ سپتامبر ۱۸۹۸ در هسهی آلمان و در خانوادهای یهودی به دنیا آمد. در ۱۹۱۹ به دانشگاه ماربورگ، که تحت تأثیر مکتب نوکانتی هرمان کوهن بود وارد شد. کوهن در یکسال قبل درگذشته بود و به گفتهی اشتراوس مکتب او نیز به دلیل ظهور مکتب پدیدارشناسی هوسرل در آستانهی ازهمپاشیدگی قرار داشد. بااین وجود او اشتراوس را «مجدوب کرده بود، چرا که فیلسوفی پرشور بود و یهودیای ش

متن زیر مقدمهای است که بر پروندهٔ مکاینتایر در اصحاب اندیشهٔ شمارهٔ ۴۸ کتاب ماه علوم اجتماعی نوشتم. در مقدمهای که نویسندهی کتاب فلسفهی اخلاق در تفکر غرب از دیدگاه السدیر مکاینتایر نگاشته است، در میان ذکر آثار مکاینتایر، ذیل کتاب در پی فضیلت آمده است: «ترجمهی فارسی این اثر در حال ویرایش است و به زودی به چاپ میرسد»[1]. این «به زودی» اما تا پنج سال پس از چاپ آن کتاب یعنی تا سال ۱۳۹۰ محقق نشد؛ و اکنون اثر مهم و تأثیرگذار السدیر مکاینتایر توسط انتشارات سمت به چاپ رسیده است. گذشته از اهمیتی که کتاب در پی فضیلت[2] برای فلسفهی سیاسی و اخلاقی

متن زیر مصاحبهای است که با محمد لگنهاوزن، عضو هیأت علمی پژوهشگاه امام خمینی، پیرامون مکاینتایر داشتهام. این متن در شمارهٔ ۴۸ کتاب ماه علوم اجتماعی (دی و بهمن ۹۰) منتشر شد. [کتاب ماه:] جناب آقای دکتر لگنهاوزن. با تشکر از فرصتی که در اختیار کتاب ماه قرار دادید. به عنوان نخستین پرسش؛ همانطور که مستحضرید عنوان مجلهی ما «کتاب ماه علوم اجتماعی» است و علوم اجتماعی به معنای عام در اینجا مدنظر است که شامل اقتصاد، علوم سیاسی، جامعهشناسی و حتی مباحث کمی فلسفیتر نظیر اندیشهی سیاسی و اجتماعی میشود. مکاینتایر را معمولاً در تقسیمبندیهای دایرةا

متن زیر را به عنوان مقدمه بر پروندهی «اصحاب اندیشهی» کتاب ماه علوم اجتماعی ۵۱ و ۵۲ (خرداد و تیر ۹۱) نوشتم. لازم به توضیح است که مسعود علیا واپسین کتاب آرنت، یعنی حیات ذهن، را هم اخیراً ترجمه کرده و ققنوس آنرا منتشر کرده است. ۱. هانا آرنت یکی از اصیلترین و مناقشهبرانگیزترین اندیشمندان سیاسی و اجتماعی معاصر است. او در ۱۹۰۶ در خانوادهای یهودی در هانوفر آلمان متولد شد؛ در دانشگاه ماربورگ تحت نظر هایدگر فلسفه خواند. پس از آن به هایدلبرگ رفت و رسالهی دکتریش را تحت عنوان «مفهوم عشق در اندیشهی سنت آگوستین» (۱۹۲۹) زیر نظر کارل یاسپرس نگاشت. به د

مقالهی بنده و دکتر جمشیدیها تحت عنوان «سرشت تبیین تاریخی در اندیشهی ابن خلدون» در مجلهی تاریخنگاری و تاریخنگری (که نام یک شماره در میان مجلهی تاریخ اسلام) دانشگاه الزهرا (س) منتشر شد. متاسفانه مجله وبسایت بهروزی ندارد. روی مگیران هم علیرغم گذشت چند ماه از انتشار مجله، هنوز نمایه نشده است. این مقاله به نوعی بسط و تعدیل نظریهی مرحوم محسن مهدی پیرامون «برهان تاریخی» و «تعلیل تاریخی» در اندیشهی ابن خلدون است. متن کامل مقاله را از اینجا دریافت کنید. چکیده ابنخلدون در مقدمهی خود گونهای از اندیشهی تاریخی را مطرح کرده است که با تاری

مقالهٔ «قرآن و بنیانهای [تاریخی] نظم اجتماعی: بحثی دربارهٔ آیهٔ ۲۱۳ سورهٔ مبارکهٔ بقره»، در شمارهٔ ۱۹، تابستان ۱۳۹۳ مجلهٔ معرفت فرهنگی-اجتماعی چاپ شده است. این مقاله در همایش علامه طباطبایی و تفسیر المیزان که به همت مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی برگزار شد، ارائه شد. متن کامل مقاله در سایت مجله قابل دسترس است. چکیده: با استناد به آیات قرآن میتوان نشان داد که یکی از مهمترین اهداف بعثت انبیا، وضع قوانین اجتماعی برای رفع اختلافات انسانی در امور دنیوی و دعوت آنان به سعادت و امر اخروی است. درخور توجه است که حکمایی همچون ابنسینا نیز در بحث سیاسات

درباره کتاب اکسیر العبادات فی اسرار الشهادات مشهور به اسرار الشهادة از آخوند ملا آقای دربندی. دو بند زیر را از کتاب شریف قصص العلماء تنکابنی است. شیوهٔ تنکابنی به عنوان مثالی از روش علما در نقد بسیار جالب است. از چنین کتاب پر ایرادی که به قول خود تنکابنی در آن اخبار «مظنون الکذب» و حتی «قطعی الکذب» آورده، ابتدا تعریف و تمجید فراوان میکند. بعد ضعفهای آنرا به اختصار میگوید. و دیگر کتاب اکسیر العبادات فی اسرار الشهادات است که در نهایت جودت به تحیر و حسن تحریر و فصاحت و بلاغت و سلاست و جزالت از خامهٔ آن حبر نحریر به عرصهٔ ظهور رسید و اخبار مصیبت را